Cuối năm, nhiều ngân hàng quảng cáo chÆ°Æ¡ng trình cho vay tiêu dùng Æ°u Ä‘ãi lãi suất, thủ tục dá»… dàng, tuy nhiên, tìm hiểu thá»±c tế Ä‘iều kiện cho vay khá phức tạp, lãi suất "đắng nghét", lên tá»›i 30%/năm.

Ngặt nghèo

Má»™t số ngân hàng có Ä‘iều kiện vay ná»›i lỏng thì lãi suất lại cao hÆ¡n và hạn mức cho vay cÅ©ng thấp hÆ¡n.

Có hai trường hợp cho vay tiêu dùng là vay bằng tín chấp và thế chấp. Tuy nhiên, đối tượng cho vay bị “khoanh vùng” và Ä‘iều kiện cho vay cÅ©ng khá chặt chẽ.

Má»™t nhân viên tín dụng Ngân hàng Techcombank cho biết, ngân hàng này áp dụng chÆ°Æ¡ng trình cho vay tiêu dùng đối vá»›i khách hàng có nhu cầu, Ä‘iều kiện cho vay tín chấp là khách hàng phải có chứng minh thÆ°, há»™ khẩu, hợp đồng lao Ä‘á»™ng, há»™ khẩu thường trú, chứng minh lÆ°Æ¡ng 3 tháng gần nhất và có giấy xác nhận của cÆ¡ quan Ä‘ang làm việc. Trong trường hợp không có há»™ khẩu ở Hà Ná»™i thì phải có khai báo tạm trú. Trường hợp vay thế chấp bằng tài sản thì cần thêm giấy tờ chứng minh quyền sá»­ dụng đất, sổ đỏ chứng minh được tài sản Ä‘em thế chấp và giấy xác nhận tình trạng hôn nhân.

Theo nhân viên tín dụng của Ngân hàng Eximbank chi nhánh tại Hà Ná»™i, đối vá»›i chÆ°Æ¡ng trình vay tiêu dùng theo hình thức tín chấp (vay theo bảng lÆ°Æ¡ng) thì Ä‘iều kiện khá chặt chẽ và số tiền vay không được nhiều. Ngân hàng chỉ cho những khách hàng là nhân viên thuá»™c tổ chức nhà nÆ°á»›c hoặc các ngành nghề đặc thù nhÆ° giáo viên, bác sÄ©, bá»™ Ä‘á»™i chứ những khách hàng làm trong những công ty không thuá»™c diện Æ°u tiên cho vay thì sẽ không được vay.

Ngân hàng chỉ áp dụng đối vá»›i những khách hàng thuá»™c diện Æ°u tiên. Khách phải có nhà Hà Ná»™i thì má»›i được vay còn nhà Ä‘i thuê thì không được vay theo hình thức này. Đặc biệt, đối vá»›i hình thức vay có tài sản thế chấp thì ngân hàng sẽ tùy thuá»™c vào mục Ä‘ích và Ä‘iều kiện trả nợ của khách hàng để cho vay. Tuy nhiên sẽ thẩm định giá trị tài sản đảm bảo khá chặt chẽ.

"Khi vay tiêu dùng mà khách hàng mua tài sản nào Ä‘ó thì ngân hàng sẽ đến làm việc vá»›i nÆ¡i mà khách hàng mua hàng để thẩm định giá trị rồi giải ngân trá»±c tiêp vào công ty mà khách hàng mua tài sản Ä‘ó”, nhân viên tín dụng này cho biết thêm.

TÆ°Æ¡ng tá»± tại Ngân hàng Á Châu, "chÆ°Æ¡ng trình cho vay tiêu dùng hình thức tín chấp áp dụng đối vá»›i trường hợp có há»™ khẩu thường trú ở Hà Ná»™i, yêu cầu có sá»­ dụng Ä‘iện thoại cố định hoặc thuê bao trả sau. Thu nhập chính hàng tháng trên 10 triệu đồng, kinh nghiệm làm việc 2 năm, thời gian công tác tại công ty Ä‘ang làm là 12 tháng tính từ khi ký hợp đồng”.

Lãi suất cao ngất, trả sá»›m cÅ©ng phạt

Mặc dù khi vay tiêu dùng khách hàng Ä‘ã phải chịu lãi suất cao hÆ¡n so vá»›i vay sản xuất kinh doanh và thời hạn vay ngắn hÆ¡n và gần nhÆ° không có sá»± Æ°u Ä‘ãi nào hÆ¡n so vá»›i các loại hình vay khác.

Thá»±c tế, Ä‘iều kiện cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng không dá»… và khi vay tiêu dùng thì khách hàng lại phải chịu mức lãi suất khá cao và nếu trả tiền chậm hoặc trÆ°á»›c thời hạn thì khách hàng đều phải chịu phí.

Tại ngân hàng Techcombank thì nhân viên tín dụng tÆ° vấn: lãi suất sẽ thay đổi tại thời Ä‘iểm phê duyệt hoặc thời Ä‘iểm giải ngân nhÆ°ng mức lãi suấy áp dụng thời Ä‘iểm này là 24%/ năm. Lãi và gốc trả hàng tháng hoặc theo kỳ hạn nhÆ°ng nếu khách hàng đăng ký vay trung và dài hạn mà tất toán hợp đồng trÆ°á»›c thời hạn thì sẽ phải trả phí trÆ°á»›c hạn theo quy định của tổng giám đốc tùy vào từng thời kỳ và nếu tính thời Ä‘iểm hiện nay là 3% trên số dÆ° nợ còn lại. Còn khách hàng trả chậm thì cÅ©ng bị phạt theo mức 150% lãi suất.

“Lãi suất tính theo dÆ° nợ thá»±c tế phát sinh. Căn cứ vào nguồn tiền thu và nhu cầu của khách hàng. Nếu vay thế chấp bằng tài sản cố định hoặc vay tín chấp bằng thẻ lÆ°Æ¡ng thì ngân hàng Ä‘ang áp dụng mức lãi suất là 15%/năm. Tuy nhiên, lãi suất thay đổi theo chu kỳ thay đổi của ngân hàng là 3 tháng 1 lần", nhân viên tín dụng của ngân hàng Eximbank cho hay.

Thậm chí tại Sacombank, lãi suất đối vá»›i vay tiêu dùng thế chấp bằng nhà đất, khách hàng sẽ phải trả lãi từ 2-2,5%/tháng, tính ra lãi suất phải trả lên tá»›i 30%/năm.

Theo tìm hiểu tại ngân hàng Á Châu, lãi suất vay tiêu dùng hình thức tín chấp được áp dụng nhÆ° sau: vá»›i khoản vay trên 100 triệu thì lãi suất áp dụng là 12%/năm. Từ 70-100 triệu thì áp dụng lãi suất 12,36%/năm. Từ 40-70 triệu thì lãi suất là 12,72%/năm còn dÆ°á»›i 40 triệu thì áp dụng mức 13,08%.

Và cÅ©ng giống nhÆ° các ngân hàng khác, trường hợp khách hàng vay tiêu dùng có tài sản thế chấp thì ngân hàng sẽ há»— trợ tối Ä‘a là 70% giá trị tài sản đảm bảo. Tuy nhiên, lãi suất vay có tài sản đảm bảo sẽ cao hÆ¡n lãi suất cho vay tiêu dùng tín chấp. Vay trung và dài hạn thì lãi suất sẽ là 16-17,5% năm còn ngắn hạn thì lãi suất giao Ä‘á»™ng từ 14,8-17,2% năm.

Tại ngân hàng HSBC thì dù Ä‘iều kiện cho vay có dá»… dàng hÆ¡n: chỉ cần lÆ°Æ¡ng của khách hàng từ 8 triệu đồng trở lên và trả qua tài khoản của ngân hàng thì ngân hàng sẽ cho vay gấp 10 lần lÆ°Æ¡ng. Đối vá»›i những khoản vay trên 150 triệu trả cả lãi và gốc cuối kỳ thì lãi suất được tính là 24%/năm; còn dÆ°á»›i 150 triệu thì lãi suất tính là 25%/năm. Còn nếu khách hàng trả dần gốc và lãi đến khi Ä‘áo hạn thì lãi suất tÆ°Æ¡ng ứng vá»›i 14,7%/năm..

Nhân viên tín dụng của ngân hàng này lÆ°u ý người vay trong trường hợp khách hàng trả tiền chậm theo hợp đồng thì ngân hàng sẽ tính lãi trả chậm. Trong trường hợp khách hàng tiền trả trÆ°á»›c thời hạn thì ngân hàng cÅ©ng sẽ thu phí trÆ°á»›c hạn là 0,25% dÆ° nợ còn lại nhân vá»›i số tháng thanh lý trÆ°á»›c hạn.

Tại Diá»…n Ä‘àn Doanh nghiệp Việt Nam ngày 3/12, ông Tareq Muhmood, Tổng giám đốc Ngân hàng ANZ tại Việt Nam Ä‘ã chia sẻ "theo con số thống kê, nợ xấu của các ngân hàng khá cao, phía ngân hàng Ä‘Æ°a ra con số 4,3%; thống đốc ngân hàng nhà nÆ°á»›c Ä‘Æ°a ra con số 8,8% còn theo các con số đồn Ä‘oán thì con số nợ xấu của các ngân hàng có thể gấp Ä‘ôi con số mà thống đốc ngân hàng nhà nÆ°á»›c công bố". Vì vậy, để đảm bảo an toàn vốn, tránh rủi ro thì việc các ngân hàng "thắt chặt" cho vay ra cÅ©ng là Ä‘iều dá»… hiểu.