Sau khi giá»›i môi giá»›i, tÆ° vấn hay cò nhà đất trong nÆ°á»›c tan ra vì thị trường Ä‘óng băng, hết việc Ä‘ói ăn Ä‘óng cá»­a hàng thì đến lượt các hàng tÆ° vấn ngoại lững lẫy má»™t thời cÅ©ng tháo lui. Xem ra nghề "buôn nÆ°á»›c bọt" phát đạt má»™t thời nay Ä‘ã lui tàn.

Hoành tráng má»™t thời

CBRE VN vừa Ä‘Æ°a ra thông cáo, tập Ä‘oàn CBRE (NYSE: CBG) Ä‘ã chính thức mua lại công ty TNHH CB Richard Ellis Việt Nam. Vào thị trường Việt Nam cách Ä‘ây 10 năm, Ä‘ây là má»™t trong những Ä‘Æ¡n vị tÆ° vấn tiếp thị ngoại về bất Ä‘á»™ng sản có mặt khá sá»›m và chiếm thị phần không nhỏ trên thị trường bất Ä‘á»™ng sản Việt Nam. Đơn vị này Ä‘ã có văn phòng tại Hà Ná»™i, TPHCM, Đà Nẵng và tiếp thị nhiều dá»± án trên toàn quốc từ văn phòng, căn há»™ tá»›i biệt thá»±...

Vì thế, thông tin hãng này rút lui khiến cho không ít dÆ° luận đặt câu hỏi về việc doanh nghiệp tÆ° vấn ngoại Ä‘ã hết thời.

Sau CBRE VN, hai Ä‘Æ¡n vị khác là Savills VN và Colliers International VN cÅ©ng khá tên tuổi, chiếm thị phần lá»›n trên thị trường bất Ä‘á»™ng sản. Các Ä‘Æ¡n vị khác cÅ©ng nhảy vào mảng này nhÆ° DTZ, Cushman & Wakefield, Knight Frank, Coldwell Banker, Jones Lang LaSalle, tuy nhiên chỉ chiếm tá»· lệ nhỏ tại các dá»± án.

Hiện, doanh nghiệp tÆ° vấn, tiếp thị quản lý và dịch vụ bất Ä‘á»™ng sản ngoại chiếm tá»›i 90% thi phần, trong khi Ä‘ó số doanh nghiệp Việt Nam tham gia mảng này vẫn còn rất nhỏ, chủ yếu hoạt Ä‘á»™ng nhỏ lẻ trong má»™t số lÄ©nh vá»±c của ngành BĐS và chÆ°a có tên tuổi uy tín.

Thị trường bất Ä‘á»™ng sản gặp trầm lắng trong thời gian dài, doanh nghiệp gặp khó khăn, đồng nghÄ©a vá»›i việc cắt giảm các hoạt Ä‘á»™ng tÆ° vấn tiếp thị dá»± án. TrÆ°á»›c Ä‘ây, chủ yếu những dá»± án bất Ä‘á»™ng sản cao cấp má»›i đủ tài chính để mời các Ä‘Æ¡n vị ngoại vào tÆ° vấn tiếp thị bán hàng vừa thể hiện sá»± đẳng cấp tạo cái "oai" cho chủ đầu tÆ° vừa học hỏi kinh nghiệm. Tuy nhiên, để nhờ má»™t Ä‘Æ¡n vị ngoại làm việc này không phải là Ä‘iều dá»… dàng, chủ đầu tÆ° buá»™c phải chi tiền và chia lợi nhuận cho Ä‘Æ¡n vị này, kể cả lúc không bán được hàng vẫn chịu má»™t chi phí lá»›n.

Vá»›i danh sách nguồn khách hàng cùng vá»›i mác "ngoại" những Ä‘Æ¡n vị tÆ° vấn này nhanh chóng Ä‘Æ°a ra những lời chào hấp dẫn người mua, đặc biệt là những người có nhiều tiền của. Thị trường bất Ä‘á»™ng sản lên cÆ¡n sốt, nhà nhà Ä‘ua nhau mua chính vì thế họ cÅ©ng không mấy qua tâm tá»›i việc ai là người bán hàng, chủ đầu tÆ° vui vẻ khi bán được còn Ä‘Æ¡n vị ngoại lại "vá»— ngá»±c".

Các doanh nghiệp địa ốc từ Nam chí Bắc muốn bán được hàng thuận lợi, nhanh chóng, dò Ä‘úng nhu cầu thị trường... tất thảy đều phải nhờ đến bàn tay của má»™t trong số những doanh nghiệp nói trên. Thá»±c tế, khi thị trường gặp khó khăn, Ä‘ây má»›i là lúc Ä‘Æ¡n vị tiếp thị ngoại thể hiện tài năng của mình, nhÆ°ng không phải Ä‘Æ¡n vị nào cÅ©ng làm được Ä‘iều Ä‘ó.

Chuyển sang ăn đong

Hết thời Ä‘á»™c quyền, má»™t dá»± án được "chia năm xẻ bảy". NhÆ° Indochina Plaza tại Cầu Giấy Ä‘ã từng được Savills Ä‘á»™c quyền bán căn há»™ nhÆ°ng sau Ä‘ó Ä‘ã chia cho cả CBRE VN, Knight Frank, ngay cả DTJ má»™t Ä‘Æ¡n vị bán hàng ná»™i cÅ©ng được chào bán. Bản thân má»™t chủ đầu tÆ° cÅ©ng thừa nhận, để bán được hết số căn há»™ tồn kho, ai bán cÅ©ng được miá»…n là nhanh chóng bán được hàng.

Má»™t dá»± án cÅ©ng được chia sẻ cho nhiều Ä‘Æ¡n vị ngoại. Ví dụ nhÆ° dá»± án Keangnam, Savills VN chào bán căn há»™, Colliers International tiếp thị văn phòng, CBRE VN cho thuê trung tâm thÆ°Æ¡ng mại. TÆ°Æ¡ng tá»± nhÆ° vậy, dá»± án tháp BIDV Towers trong khi CBRE VN tiếp thị cho thuê văn phòng, thì Savills VN lại là Ä‘Æ¡n vị quản lý tòa nhà.

Không còn thời gắn vá»›i các dá»± án cao cấp, nhiều Ä‘Æ¡n vị tiếp thị ngoại cÅ©ng Ä‘ành "chÆ¡i" vá»›i các dá»± án bình dân hay không còn bó hẹp ở HN, SG mà mở rá»™ng ra nhiều địa phÆ°Æ¡ng khác. Ở phân khúc văn phòng, nhiều tòa nhà hạng B, hạng C hay nhà dân cÅ©ng được gắn mắc cho thuê bởi Ä‘Æ¡n vị ngoại.

Theo tiết lá»™ của má»™t chủ tòa nhà ở Thanh Xuân, Ä‘Æ¡n vị này Ä‘ã từ chối ký hợp đồng tiếp thị trung tâm thÆ°Æ¡ng mại của dá»± án vá»›i má»™t doanh nghiệp ngoại do sau thời gian Ä‘àm phán không thành và có nhiều bất cập.

Ông cho hay, Ä‘Æ¡n vị tiếp thị ngoại yêu cầu họ phải Ä‘á»™c quyền, chủ đầu tÆ° phải trả tiền truyền thông, marketing, họp báo,...Ä‘Æ¡n vị tÆ° vấn được hưởng lợi nhuận từ hợp đồng thuê và ngay cả khách tá»± tìm tá»›i chủ đầu tÆ° không qua Ä‘Æ¡n vị tiếp thị. Sau gần 6 tháng, Ä‘Æ¡n vị này cÅ©ng không tìm nổi chục khách hàng, cuối cùng Ä‘ành hủy hợp đồng. Ông cho biết, họ luôn tìm tá»›i dá»± án có vị trí đẹp ở trung tâm, thường cho thuê hay bán được thì họ Ä‘ã không cần tá»›i tÆ° vấn tiếp thị.

Má»™t số dá»± án khác nhÆ° Canal Park (Long Biên, Hà Ná»™i), các dá»± án của tập Ä‘oàn Vincom... cÅ©ng Ä‘ã được chủ đầu tÆ° chấm dứt hợp đồng vá»›i các nhà tiếp thị ngoại. Má»™t số doanh nghiệp bất Ä‘á»™ng sản lá»›n trong nÆ°á»›c Ä‘ang có xu hÆ°á»›ng tá»± đứng ra đảm nhiệm luôn khâu này.

Chủ đầu tÆ° má»™t dá»± án căn há»™ ở Hà Đông, mặc dù chÆ°a có má»™t Ä‘Æ¡n vị tiếp thị ná»™i hay ngoại nào tÆ° vấn nhÆ°ng số lượng căn há»™ của dá»± án hầu nhÆ° bán hết. Nếu giá cả, diện tích hợp lý thì không cần phải dùng bất cứ "chiêu" bán hàng nào, khách hàng cÅ©ng tá»± tìm đến.

"Không thể phủ nhận vai trò của tÆ° vấn ngoại nhÆ°ng doanh nghiệp ná»™i vẫn là người hiểu rõ thị trường hÆ¡n chính vì thế họ có nhiều lợi thế. Hiện tại, doanh nghiệp ná»™i vẫn chÆ°a phát huy vai trò của mình bởi hầu hết doanh nghiệp chỉ lo đầu tÆ° mà chÆ°a tính chuyện tiếp thị quản lý và dịch vụ sau Ä‘ó. Sân chÆ¡i dành cho ná»™i vẫn còn nhiều, nếu doanh nghiệp biết nắm cÆ¡ há»™i", ông Nguyá»…n Minh Tuấn, má»™t chuyên gia tÆ° vấn bất Ä‘á»™ng sản cho hay.