Theo BIDV, vá»›i lượng vốn khoảng 50.000 tá»· đồng trong 5 năm đầu, Công ty TNHH má»™t thành viên Tái cho vay thế chấp nhà quốc gia có thể cung vốn để thá»±c hiện khoảng 250.000 căn há»™ thu nhập thấp.

Nghịch lý

Theo tính toán của các cÆ¡ quan quản lý và công ty nghiên cứu thị trường, tổng nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân, lao Ä‘á»™ng trong khu công nghiệp khoảng 19,6 triệu m2, tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng 560.000 căn há»™, gồm 11,2 triệu m2 (280.000 căn) nhà ở cho người có thu nhập thấp và 8,4 triệu m2 (280.000 căn) nhà ở cho công nhân, lao Ä‘á»™ng trong khu công nghiệp.

Trong khi nhu cầu về nhà ở của người dân rất lá»›n và Ä‘ang có xu hÆ°á»›ng tăng lên, thì má»™t Ä‘iều nghịch lý là lượng hàng tồn kho bất Ä‘á»™ng sản hiện khá cao. Theo Bá»™ Xây dá»±ng, cả nÆ°á»›c hiện tồn khoảng 16.469 căn há»™ chung cÆ°, 4.116 nhà thấp tầng, 25.870 m2 văn phòng cho thuê. Lượng hàng tồn kho này chủ yếu tập trung ở phân khúc trung và cao cấp, phân khúc vượt quá khả năng chi trả của đại Ä‘a số người có nhu cầu nhà ở thá»±c.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng bất hợp lý trên má»™t phần do thiếu định hÆ°á»›ng chính sách thúc đẩy phát triển nhà ở giá thấp phù hợp nhu cầu của Ä‘a số người trong xã há»™i.

Vá»›i tá»· trọng dân số trẻ lá»›n, cùng vá»›i tốc Ä‘á»™ Ä‘ô thị hóa mạnh, nhu cầu về nhà ở cÅ©ng không ngừng tăng lên, nhÆ°ng vá»›i mức thu nhập hiện nay, để sở hữu được căn há»™ cao cấp có giá hàng tá»· đồng là Ä‘iều quá khó của Ä‘a số người dân. Tuy nhiên, trong má»™t thời gian dài , do dòng tiền từ ngân hàng và trong dân chảy mạnh vào bất Ä‘á»™ng sản, hoạt Ä‘á»™ng đầu cÆ¡ chi phối, nên thị trường này “sốt nóng”. Các doanh nghiệp đầu tÆ° bất Ä‘á»™ng sản vì chạy theo lợi nhuận trÆ°á»›c mắt, chỉ tập trung vào phân khúc căn há»™ cao cấp, “bỏ quên” phân khúc nhà ở cho những khách hàng có nhu cầu thá»±c. Trong khi Ä‘ó, các cÆ¡ quan quản lý cÅ©ng không Ä‘Æ°a ra được định hÆ°á»›ng và chính sách hợp lý để cảnh báo, hÆ°á»›ng các doanh nghiệp phát triển dòng sản phẩm phù hợp vá»›i nhu cầu của Ä‘a số khách hàng. Chính vì vậy, khi dòng vốn ngân hàng bị siết, thị trường bất Ä‘á»™ng sản ngay lập tức Ä‘óng băng, hàng tồn kho tăng cao, trong khi nhiều người có nhu cầu về nhà ở không thể tìm được cho mình căn há»™ phù hợp.

Ngoài nguyên nhân trên, những nghịch lý và khó khăn của thị trường bất Ä‘á»™ng thời gian qua còn do thiếu nguồn vốn trung và dài hạn vá»›i lãi suất hợp lý, đảm bảo cho sá»± phát triển ổn định và bền vững của thị trường. Các ngân hàng chủ yếu sá»­ dụng vốn huy Ä‘á»™ng ngắn hạn để cho vay bất Ä‘á»™ng sản. Vì vậy, khi thanh khoản có vấn đề, các ngân hàng siết lại các khoản vay cho lÄ©nh vá»±c này Ä‘ã làm cho nhiều dá»± án Ä‘ình trệ vì thiếu vốn, giá»›i đầu cÆ¡ thi nhau bán tháo để trả nợ ngân hàng khiến thị trường bất Ä‘á»™ng sản sụt giảm và Ä‘óng băng.

Bên cạnh các giải pháp “cứu” thị trường bất Ä‘á»™ng sản vừa được Chính phủ ban hành từ đầu năm, ngày 18/1 vừa qua, Ngân hàng TMCP Đầu tÆ° và phát triển Việt Nam (BIDV) Ä‘ã trình Thủ tÆ°á»›ng Chính phủ xem xét thành lập Công ty Tái cho vay thế chấp nhà ở quốc gia hoạt Ä‘á»™ng dÆ°á»›i hình thức công ty tài chính TNHH má»™t thành viên do Nhà nÆ°á»›c sở hữu 100% hoặc sở hữu chi phối 75%.

Theo đề xuất của BIDV, công ty này có vốn Ä‘iều lệ 5.000 tá»· đồng và trong 5 năm đầu hoạt Ä‘á»™ng sẽ huy Ä‘á»™ng thêm khoảng 50.000 tá»· đồng từ các nguồn vốn Æ°u Ä‘ãi của Chính phủ. Lượng vốn này sẽ tập trung tài trợ cho các dá»± án nhà thu nhập thấp, nhà ở công nhân.

“Vá»›i lượng vốn khoảng 50.000 tá»· đồng, Công ty có thể tài trợ vốn để thá»±c hiện khoảng 7,5 triệu m2 nhà ở, tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng 250.000 căn há»™ thu nhập thấp”, đại diện BIDV cho biết.

Công ty này sẽ tái cho vay thế chấp nhà ở theo hai phÆ°Æ¡ng thức chính là tái cho vay thế chấp và mua lại các khoản nợ cho vay nhà ở thu nhập thấp từ các tổ chức tín dụng. Trong cả hai phÆ°Æ¡ng thức, công ty chỉ tái cho vay thế chấp nhà ở tá»›i các tổ chức tín dụng, để các tổ chức tín dụng này cho người mua nhà cuối cùng vay. Dá»± kiến, thời hạn khoản vay áp dụng đối vá»›i các khách hàng vay mua nhà thu nhập thấp, nhà xã há»™i, nhà ở công nhân có thể kéo dài từ 15 - 30 năm và lãi suất sẽ thấp hÆ¡n lãi suất thị trường.

Mô hình công ty tái cho vay thế chấp nhà ở quốc gia Ä‘ã được các nÆ°á»›c Mỹ, Ấn Độ, Singapore, Malaysia thá»±c hiện thành công, trong Ä‘ó, mô hình của Công ty Cagamas - CÆ¡ quan tái cho vay thế chấp nhà ở Malaysia được Ä‘ánh giá là mô hình thế chấp thứ cấp thành công nhất trong các nÆ°á»›c Ä‘ang phát triển. Chỉ 10 năm sau khi Ä‘i vào hoạt Ä‘á»™ng, Cagamas Ä‘ã chiếm 41% thị phần tài chính nhà ở của Malaysia và rất thành công trong việc tạo ra những nguồn vốn dài hạn vá»›i lãi suất thấp cho những người có nhu cầu mua nhà ở, đặc biệt cho là các đối tượng thu nhập thấp.

BIDV cho rằng, vá»›i sá»± tÆ°Æ¡ng đồng vá»›i thị trường Malaysia, mô hình Công ty Tài chính TNHH má»™t thành viên Tái cho vay thế chấp nhà ở quốc gia của Việt Nam sẽ Ä‘em lại hiệu quả cao khi Ä‘i vào hoạt Ä‘á»™ng. Trong ngắn hạn, việc tái cho vay thế chấp nhà ở sẽ làm tăng nhu cầu nhà ở có khả năng thanh toán, giải quyết được hàng tồn kho bất Ä‘á»™ng sản và gián tiếp há»— trợ xá»­ lý nợ xấu cho hệ thống ngân hàng. Đồng thời, Chính phủ có thêm công cụ để Ä‘iều tiết, phát triển thị trường tài chính nhà ở Việt Nam và thá»±c hiện mục tiêu an sinh xã há»™i, giải quyết nhu cầu nhà ở cho má»™t lượng lá»›n đối tượng chính sách có nhu cầu nhà ở.

Bên cạnh Ä‘ó, việc thá»±c hiện tái cho vay thế chấp, mua lại khoản vay thế chấp sẽ giải quyết vấn đề thiếu vốn trung và dài hạn của các ngân hàng thÆ°Æ¡ng mại, góp phần giảm áp lá»±c sá»­ dụng vốn huy Ä‘á»™ng ngắn hạn để cho vay nhà ở, giảm rủi ro và tăng an toàn cho hệ thống ngân hàng. Các doanh nghiệp xây dá»±ng, doanh nghiệp vật liệu xây dá»±ng cÅ©ng được hưởng lợi, qua Ä‘ó thoát khỏi tình trạng bế tắc đầu ra nhÆ° hiện nay.

Về dài hạn, việc ra đời Công ty Tái cho vay thế chấp nhà ở quốc gia sẽ giúp thị trường bất Ä‘á»™ng sản hoạt Ä‘á»™ng ổn định và lành mạnh hÆ¡n do hÆ°á»›ng chính vào đối tượng khách hàng có nhu cầu nhà ở thá»±c.

Về vai trò của BIDV trong Công ty Tài chính TNHH má»™t thành viên Tái cho vay thế chấp nhà ở quốc gia, ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch HĐQT BIDV cho biết: “BIDV chỉ là Ä‘Æ¡n vị đề xuất Chính phủ xem xét và sẵn sàng há»— trợ để tổ chức Công ty Ä‘i vào hoạt Ä‘á»™ng trong 1 - 2 năm đầu. Sau Ä‘ó, BIDV sẽ chuyển giao lại toàn bá»™ Công ty cho cÆ¡ quan do Chính phủ chỉ định”.